Beograd. – Novi film proslavljenog makedonskog reditelja Milča Mančevskog „Sestra, brat i šaht“ (Sister Brother Manhole Cover), dobitnik Gran prija Tokija, glavne nagrade 39. Međunarodnog filmskog festivala u Tokiju, biće prikazan 22. novembra u Beogradu, u okviru Festivala autorskog filma (FAF).
Najnovije ostvarenje autora kultnog filma „Pre kiše“, nagrađenog Zlatnim lavom u Veneciji i nominovanog za Oskara, donosi neobičnu kombinaciju crne komedije, društvene satire, kriminalističkog filma i emotivne porodične drame. Posle velikog međunarodnog uspeha u Tokiju, film stiže pred beogradsku publiku, potvrđujući status Mančevskog kao jednog od najoriginalnijih autora savremene svetske kinematografije.
U središtu priče su Malina i Viktor, sestra i brat koji žive na margini društva u postkomunističkoj Makedoniji. Preživljavaju kradući bronzane biste nacionalnih heroja i poklopce šahtova, pretapajući simbole prošlosti koja je obećavala bolji i pravedniji svet, ali ta obećanja nikada nije ispunila.
Mančevski i ovoga puta izbegava klasične žanrovske formule, spajajući apsurd, humor, tragediju i društvenu kritiku u priču o bezuslovnoj ljubavi između brata i sestre.
„Želeo sam da ispričam priču o velikoj ljubavi i bezuslovnom prihvatanju koje nije erotsko“, ističe reditelj, naglašavajući da je empatija, a ne moralizovanje, polazište njegovog filmskog pripovedanja.
„Romantizovanje siromaštva i kriminala predstavlja izdaju ideje društveno i politički angažovane umetnosti. Siromaštvo je surovo i bolno. Naši junaci su žrtve okolnosti i licemernog društva, ali prkosno odbijaju da sebe vide kao žrtve“, objašnjava Mančevski.
Film je naišao na izuzetno pozitivne reakcije međunarodne kritike. Ugledni Screen Daily ističe njegov provokativni duh, aktuelnost teme i crni humor, dok ga FILMuforia opisuje kao „veličanstveno otkačen“ film koji kroz priču o krađi nacionalnog blaga najveće blago pronalazi u duboko ljudskoj povezanosti.
Cineuropa prepoznaje karakterističan rukopis Mančevskog, spoj ljudske bliskosti, tragedije, oštrih društvenih zapažanja i suvog humora, dok Sala Grande film naziva „dirljivom, a urnebesno duhovitom odom dvoje neodoljivih autsajdera“. Portal High on Films posebno izdvaja snažne glumačke interpretacije Sare Klimovske, Filipa Trajkovskog i Sonje Mihajlove.
Posebnu dimenziju filmu daje i njegova burna predistorija. Mančevski je javno govorio o višegodišnjim institucionalnim opstrukcijama i političkim pritiscima sa kojima se suočavao nakon što je prijavio korupciju u makedonskoj filmskoj industriji. Prema njegovim rečima, projekat je godinama bio blokiran, a realizovan je tek nakon uklanjanja prepreka.
„Ovo je glokalni film – lokalni ambijent, globalna pitanja“, kaže Mančevski, ističući da su ljubav, siromaštvo, nepravda i borba za ljudsko dostojanstvo univerzalne teme koje prevazilaze nacionalne i kulturne granice.
Film „Sestra, brat i šaht“ nastao je kao međunarodna koprodukcija Severne Makedonije, Bugarske, Srbije, Albanije, Italije i Velike Britanije. Srpski koproducent je Sense Production, uz podršku Filmskog centra Srbije. Producent filma je Jane Kortošev, direktor fotografije Stefano Falivene, a muziku potpisuje Igor Vasilev Novogradska.
U glavnim ulogama nastupaju Sara Klimovska, Filip Trajković i Sonja Mihajlova, uz Dejana Lilića, Petra Mirčevskog i druge glumce.
Osvojeni Gran pri u Tokiju predstavlja još jedno veliko međunarodno priznanje za Mančevskog, čiji je debitantski film „Pre kiše“ 1994. godine osvojio Zlatnog lava u Veneciji i postao jedno od najznačajnijih ostvarenja savremene evropske kinematografije.
Film traje 115 minuta, snimljen je na makedonskom jeziku, a scenario i režiju potpisuje Milčo Mančevski.